PROJE BİLGİLERİ VE EĞİTİM KONULARI

Proje, Hatila Vadisi ve Kaçkar Dağları Milli Parkı ile Camili Biyosfer Rezervi dahil bölgedeki 7 korunan alan ve yakın çevresinin sunduğu doğal ve kültürel kaynakları eğitim amacıyla kullanarak  çevre bilinci yüksek eğitimli insan grupları oluşturmak üzere tasarlanmıştır.

          Gerçekleştirilecek olan eğitim, katılımcı ve sorgulayıcı bir yaklaşımla bizzat doğanın içinde “doğal denge” denilen olağanüstü uyumun algılanmasına yönelik, ekosfer merkezli bir eğitim uygulamasıdır. Böylece ekosistemler, tüm öğe ve işlevleri ile bir bütün olarak anlatılacak ve anlaşılacaktır. Bu işlevlerin insan bağlantısı, başka bir deyişle yaşam için gerekliliği ve öneminin kavranması da sağlanmış olacaktır.

           Projenin temel amacı, ekosistemlerde meydana gelebilecek, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ve biyolojik çeşitliliğe yönelen tehditleri doğru algılayabilen, yüksek çevre duyarlılığına sahip insanlar yetiştirmektir.

           Bu eğitimi alan kişilerin, gelecekte karar mercilerinde bulunduklarında doğa üzerinde gerçekleştirecekleri her türlü proje ya da uygulamanın çevresel etkilerini göz önünde bulunduracakları beklenmektedir. Eğitime katılan akademisyen adaylarının ise yapacakları çalışmalarda doğa koruma ve doğa-insan ilişkisini değerlendirmesi ve çalışmalara yansıtması doğal ve beklenen bir sonuç olacaktır. 

          Eğitim projesine, başta Artvin Çoruh Üniversitesi olmak üzere, Kafkas Üniversitesi , Atatürk Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve ülkemizdeki diğer üniversitelerden araştırma görevlileri ile lisans ve yüksek lisans düzeyindeki öğrenciler kabul edilecektir. Eğitim, Artvin’de ve Ayder'de 10-20 Temmuz ve 21-31 Temmuz 2008 tarihleri arasında 10’ar günlük iki dönem halinde gerçekleştirilecektir.

Eğitim Yöntemleri

          Eğitim sırasında öğretme yöntemleri açısından bundan önce olduğu gibi birden çok farklı teknik uygulanacaktır. Eğitimde çok sayıda öğretme yöntemi, bunların altında pek çok teknik ve stratejiler mevcuttur. Ancak yapılması  önerilen doğa eğitiminde temel yöntem olarak  Anlatım (takrir, sunma), Tartışma (discussion), Soru-Cevap, Drama-Dramatizasyon ve Gezi-Gözlem yöntemlerinden yararlanılacaktır. Bu yöntemlerin bir bölümü büyük gruplara, bir kısmı ise oyunlar, beyin fırtınası drama ve tartışma kümesi olarak küçük gruplara uygundur.

           Eğer kimi insan-doğa etkileşiminin doğurduğu sorunların çözümü ortaya konacak ve bu konuda bazı görüşlerin ortaya çıkması istenecekse bu kez anlatım yöntemi yetersiz kalacağı için “tartışma yöntemi” devreye girmektedir. Bu yöntemde de “örnek olay” ortaya konarak mesela “Fırtına Vadisinde sürdürülebilir kalkınma alternatifleri ne olmalıdır” ya da başka bir güncel konu tartışmaya açılacaktır.  Eğer bu tartışmada ortaya net problemler çıkmışsa, konu ile ilgili bir beyin (veya buluş) fırtınası düzenlenerek problemleri çözmede herkesin katkı yapma gücünden faydalanılacaktır. Beyin fırtınası yöntemi, eğitim konularımızdan biri olan Stratejik Planlama ve SWOT Analizi dersinde örnek olaylar üzerinde uygulanmakta ve büyük ilgi görmektedir. Yine ders konularından biri olan “Drama”  tekniği, ilk gün tanışmaları için ve ayrıca katılımcıların dinleme ve konuşma becerilerini geliştirmek ve onları işbirliği içinde çalışmaya sevketmesi için kullanılmaktadır. Drama derslerinden sonra öğrencilerin kendi duygu ve düşüncelerini daha rahat ifade etme imkânı bulabildikleri görülmektedir.

Bu temel yöntemler ışığında eğitim aşağıdaki ilkeler ışığında yürütülecektir.

 1. Katılımcı eğitim

Program kapsamında öğretim üyelerinin bilgi birikimleri ve deneyimlerinden yararlanılacak olmakla birlikte, dersler ve ders dışı etkinlikler sırasında hoca-öğrenci ilişkileri katı hiyerarşik düzen içinde yürütülmeyecektir. Öğrencilerin yaratıcı fikirlerinden ve farklı yaşam deneyimlerinden yararlanmak projenin amaçlarından biri olup öğretmen-öğrenci ilişkileri esnek biçimde yürütülecektir.

2-  Bütüncül Eğitim

Olaylara neden ve sonuçlarıyla,yerel ve evrensel ölçeklerden bakmayı içeren bütüncül bir eğitim amaçlanmaktadır.                         

3-Sorgulayıcı Eğitim

Programın sonunda,gençlerin doğaya bakma ve onu okumada, doğayla ilişkilerinde kendi tarzlarını geliştirmeleri, doğanın renk-biçim-doku ve estetiğindeki çeşitliliği, özgünlüğü ve  doğadaki dengeyi algılayabilme becerisi kazanmaları beklenmektedir. Belli konuları öğretmekten çok, katılımcılarda merak ve ilgi uyandırabilmek ve soru sormayı sağlayarak bilgi almaları amaçlanmaktadır.

4-Doğa/Kültür Merkezli Eğitim

Projenin amacı, doğayı teorik olarak değil kendi içinde tanımaya, doğal ve kültürel  kaynakları eğitim aracı olarak değerlendirmeye yöneliktir. Bu nedenle öğretim elemanlarının, anlatacakları konularda, geleneksel konu başlıkları altında ve klasik anlatımlardan, soyut kavramsallaştırma ve teorik ilişkilerden kaçınmaları istenmektedir.  Bu nedenle çoğunlukla Milli Park ve çevresinin sunduğu somut nesneler ve etkileyici doğal/kültürel oluşumlar, eğitim konularını oluşturmaktadır.

5-Esneklik

Program içeriği, önceden ana hatlarıyla belirlenmekle birlikte, doğa merkezli bir eğitim olması nedeniyle, günün koşulları, grubun ve öğretim kadrosunun talepleri doğrultusunda, yeni konu ve mekanları kapsayacak şekilde değişebilecektir.

6-Verimlilik

Doğada madde ve enerjinin en yüksek verimliliği sağlayacak şekilde kullanıldığı gerçeğinden hareketle, doğa merkezli bir eğitim programının da maksimum verimlilik esasına uygun olması amaçlanmaktadır. Projenin sınırlı kaynaklarla yürütüldüğü dikkate alınarak parasal olanaklar ile zamanın,  mekanın ve eğitim kadrosunun en verimli şekilde kullanımı proje sorumluları ve eğiticiler tarafından gözetilmektedir.

EĞİTİM KONULARININ DAĞILIMI

               Doğa ve doğal kaynaklar sonsuz sayıda bileşenden oluşmaktadır. Bu durum, eğitimde çok sayıda farklı konunun bir araya getirilmesini gerektirdiği için, zaman elverdiği ölçüde farklı ama herkesi ilgilendiren evrensel sorunlar üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Program hazırlanırken, doğal ve kültürel kaynakları bütünüyle çevreleyecek olması yanında, bitki, hayvan, fiziksel yapı ve kültürel ögelerin korunmaları ve sürdürülebilir kalkınma fırsatı olarak nasıl değerlendirilebileceği ancak bu kaynakların azalma ve yok olmasının doğuracağı sonuçlar da dikkate alınmıştır. Örneğin biyolojik çeşitliliğin önemi; bilimsel çalışmalar, pratik uygulamalar, bir ülkenin kalkınmasındaki yeri, estetik (görsel kalite) ve kültürel uygulamalardaki yansımaları ile anlatılmaktadır. Sonuç olarak  biyoçeşitliliğin önemi, hayatın her anı için taşıdığı önemle anlatılırken, etik açıdan, ekonomik olmayan tüm canlı sistemlerin var olma değeri yönünden de değerlendirmeleri yapılmaktadır.

Bu açıdan değerlendirildiğinde eğitim konuları; çevresel kaynakların öğrenilmesini içeren “ekoloji tabanlı doğa eğitimi” ile çevresel değerlerin korunmasını içeren “çevre için eğitim” olmak üzere iki yönlü sürdürülecektir.

EĞİTİM PROGRAMI VE KONU İÇERİKLERİ

           Eğitim programı hazırlanan zaman planına uygun olarak gerçekleştirilecektir. Program içeriği temelde iki ana bölüm olarak düşünülmüş ve buna uygun olarak planlanmıştır. Buna göre; programın ana çatısını oluşturmayan ancak genel olarak anlatılması (Sunu Yöntemi) yararlı görülen bilgiler, çoğunlukla sınıfta, konferans-ders şeklinde sunulacaktır. Bu sunular eğitimin yaklaşık 1/3 ünü kapsamaktadır. Programın ana çatısını oluşturan diğer bölüm ise, sınıfta detaylı olarak anlatılan, tartışılan ve tamamı arazi çalışmaları ile desteklenen konulardan oluşmaktadır. Programda görev alan öğretim üyeleri ve programlarının içeriği  aşağıdaki gibidir. Ancak uygulamaya geçilme durumunda bu listede bulunan öğretim kadrosu her dönem için en çok 10-11 kişi olarak planlanmıştır. Arazi uygulamalarında daha uzun süre öğrenci ile birlikte olmanın büyük yararları görülmüştür. Eğiticilerin fazla sayıda olması hem yeterince zaman alamama hem de öğrenci ile çok daha az birlikte olarak yeterince bilgi aktaramama sonucunu doğurmaktadır.

Aşağıdaki öğretim elemanlarından bir bölümü bu eğitimde görev alacaktır.

Arazi Çalışmalarının Yapılacağı Alanlar

Program Artvin İli içerisinde yer alan Camili-Gorgit ve Camili-Efeler (Camili Biyosfer Rezervi) ile Arhavi Çamburnu Tabiatı Koruma Alanları, Borçka Karagöl Tabiat Parkı, Karagöl-Sahara, Hatila Vadisi ve Kaçkar Dağları Milli Parklarının içinde olduğu olağanüstü bir coğrafyada yapılacaktır. Tüm bu alanlar, “bilim ve eğitim bakımından önem taşıyan ender ekosistemler, türler, doğal anıt ve peyzaj güzelliklerini barındırmanın yanı sıra, antik yerleşim alanlarını ve geleneksel yaşam tarzını sürdüren kırsal yerleşimleri” de içermektedir.

         Adı geçen korunan alanlar dışında Yusufeli, Şavşat-Meydancık gibi geleneksel yapısını tamamen koruyan yayla ve köy yerleşimleri de ziyaret edilecektir. Çeşitli derslerin uygulama noktaları olarak, Tortum şelalesi, Tortum Gölü, Maral Şelalesi, Kafkasör Yaylası gibi merkezlere de gidilecektir.

          Ayrıca eğitim dönemlerinde Kaçkar Dağları Milli Parkı içinde yer alan Ayder Yayla merkezine de gidilecektir.